DAVANIN YENİLENMESİ

Tarafların duruşmaya gelmemesinin sonuçları ve davanın açılmamış sayılması 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 150. maddesinde sayılmıştır. Usulüne uygun davet edilen taraflar duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosya işlemden kaldırılır. Yine usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir de diğeri gelmezse gelen tarafın talep etmesi halinde yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilecek veya dosya işlemden kaldırılacaktır. Bu durumda geçerli bir özrü olmayan tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz etme hakkı bulunmamaktadır. Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren başlayarak üç ay içinde tarafların talebi üzerine yenilenebilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulması halinde yeniden harç alınacaktır. Bu harç yenileyen tarafça alınacak olup karşı tarafa yükletilemeyecektir. Bu durumda yenilenen dava eski davanın devamı sayılacaktır. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu tarih gün itibariyle açılmamış sayılacaktır. İşlemden kaldırılan davanın ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılması halinde dava açılmamış sayılacaktır. Bu durumda davanın üçüncü kez takipsiz bırakılması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmektedir.

6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun, Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması başlıklı 150. Maddesi;
(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
(2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.
(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.
(4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.
(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.
(6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.
(7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 20/12/2018 Tarihli, 2018/5900 Esas ve 2018/13026 Karar sayılı kararı; “Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin (veya vekilinin) dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, oturum, gün, saat ve yerini bildiren ……… ile birlikte taraflara tebliğ olunur (md. 150/4). İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır (md. 150/5). Dosyası işlemden kaldırılmış olan bir dava ancak iki kez yenilenebilir. İkinci yenilemeden sonra davanın tekrar (üçüncü defa) takipsiz bırakılması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir (md. 150/6).
Dosyanın incelenmesinde; mahkemece, 16/01/2018 tarihli 17. celsede mazeretin reddedilerek dosyanın işlemden kaldırıldığı, yasal süresi içerisinde dava yenilendiği, yenileme sonrası 18. celse de davacı vekilinin mazeretinin belgelendirilmemesi nedeniyle doğrudan açılmamış sayılmasına karar verildiği, böylelikle davacı tarafça davanın ikinci kez takipsiz bırakıldığı, ancak HMK 150/6 maddesinde davanın ilk yenilemeden sonra birden fazla takipsiz bırakılamayacağı aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği belirlendiğinden, davacı tarafın ikinci takipsiz bırakması nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.
O halde; mahkemece, yazılı yargılama usulüne tabi olan davada, HMK 150/6 maddesi gereğince davanın iki defa yenilendikten sonra 3. kez takipsiz bırakılması halinde açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, mahkemece 20/03/2018 tarihli celsede davanın ikinci defa takipsiz bırakılması sonucu davanın açılmamış sayılmasına dair hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.” şeklindedir.

AV. BUĞRA ANIL AKSU